حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2433

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

كنند . علاوه بر اين كارها دولت روم براى ولايات همجوار ارمنستان حكّام جديدى معيّن كرد . پس از آن دولت روم كربولو « 1 » بهترين سردار خود را از ژرمانيا احضار و او را والى كاپادوكيّه و گالاثيّه در آسياى صغير كرد و فرماندهى كل قشون رومى را براى نگاهداشتن ارمنستان در اطاعت روم نيز به او محوّل داشت ( در اينجا بايد بلفظ نگاهداشتن متوجه شد . روميها از خودستائى ، كه داشتند راضى نميشدند بگويند ، براى « برگردانيدن » ارمنستان باطاعت روم اقدام شده و لفظ « نگاهداشتن » را استعمال ميكردند ( تاسىتوس ، سالنامه‌ها ، كتاب 13 ، بند 8 ) و حال آنكه حقيقت غير از اين بود و ارمنستان از اطاعت روم خارج شده بود . م . ) . از اقدامات روم يكى هم اين بود ، كه بوالى سوريّه اوم‌ميديوس « 2 » دستور داد ، با كربولو همراهى كند و براى اينكه بين اين دو نفر تعارضى از حيث حقوق و اختيارات حكومتى روى ندهد ، قرارهائى دولت روم داد ، كه مانع از ايجاد اختلافاتى بين دو حكومت مساوى گردد . مذاكرات دوستانه در 55 م . تداركات روم خاتمه يافت و چنين به نظر ميآمد ، كه جنگ بين دولتين روم و پارت حتمى است و چكاچاك اسلحه در آسياى غربى طنين خواهد انداخت ، ولى در اين وقت ميل كاركنان روم باحتراز از جنگ غالب آمد ، توضيح آنكه كربولو و هم اوم‌ميديوس صلاح ديدند ، كه بدوا دوستانه مذاكراتى با بلاش به عمل آورند ، تا شايد بتوانند مسئله ارمنستان را به صلح و مسالمت حلّ كنند . با اين مقصود سفارتهائى بدربار بلاش فرستاده پيش‌نهاد كردند ، كه از خون‌ريزى احتراز كند و ضمنا به او فهماندند ، كه دولت روم پس دادن ارمنستان را تقاضا نخواهد كرد و ممكن است ، كه تقاضائى كمتر داشته باشد . از بيانات تاسىتوس ( كتاب 13 ، بند 9 ) عدم استرداد ارمنستان صراحتا برنميآيد ، ولى سكوت او در باب تقاضاى ردّ كردن آن مملكت و نيز اينكه موافق بندهاى 34 و 37 همان كتاب در 58 م . تيرداد پادشاه

--> ( 1 ) - Corbulo . ( 2 ) - Ummidius .